Yargıtay’dan Çıraklık Dönemi İçin Emsal Karar: Meslek Öğretimi Çalışma Sayılmaz Posted on 13 Haziran 2026 13 Haziran 2026 by Yusuf Arslan Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, çıraklık döneminde fiilen üretimde çalıştığını belirterek bu sürelerin emeklilik primine dahil edilmesini isteyen davacıyı haklı bulan yerel mahkeme kararını bozdu. Kararda, çıraklık sözleşmelerinin temel amacının çalışma değil, meslek öğretimi olduğu vurgulandı.Personelsaglik.NET yazarı CEREN YILDIZ tarafından derlenmiş ve aktarılmıştır.Yargıtay’dan gelen bu karar, Türkiye’de milyonlarca çırak ve stajyerin emeklilik hesaplarını doğrudan ilgilendiriyor . 1987-1989 yılları arasında Makine Kimya Endüstrisi (MKE) bünyesinde henüz 16 yaşında çırak olarak çalışan bir kişinin açtığı hizmet tespiti davası, uzun süren bir hukuki mücadelenin ardından Yargıtay’ın gündemine geldi.Çıraklık Döneminde Sigortalılık StatüsüDavacı, söz konusu yıllarda yaptığı işlerin sadece mesleki eğitimden ibaret olmadığını, doğrudan üretime katkı sağladığını ve bu nedenle uzun vadeli sigorta kollarına tabi olması gerektiğini ileri sürdü . Yerel mahkeme ve bölge adliye mahkemesi, davacının iddialarını haklı bularak çıraklık döneminin emeklilik primlerine dahil edilmesine hükmetti. Ancak Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, bu kararı bozarak sosyal güvenlik davalarının özel bir hassasiyet gerektirdiğine dikkat çekti.Yargıtay’ın Gerekçesi: Esas Amaç Çalışma Değil, Meslek ÖğretimiYargıtay kararında, 506 Sayılı mülga Sosyal Sigortalar Kanunu’na atıfta bulunuldu . Kanunun, çıraklık devresi olarak kabul edilen sürelerde analık, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları hükümlerinin uygulanamayacağını açıkça belirttiği ifade edildi. Kararda, çıraklık sözleşmelerindeki temel amacın bir çalışma olgusu yaratmak değil, kişiye bir meslek ve sanat öğretilmesi olduğu kaydedildi.Yargıtay, çırağın iş yerindeki üretimle ilgili çalışmalara bilfiil katılmasının, meslek eğitiminin doğal bir uzantısı olduğunu vurguladı . Dışarıdan bakıldığında sigortalı işçilerin yürüttüğü faaliyetlerle aynı görünse bile, bu işlerin öğrenim çevresi ve müfredatı içinde kaldığı belirtildi. Bu nedenle, söz konusu durumlarda yasal anlamda bir hizmet akdinin varlığından söz edilemeyeceği, dolayısıyla emekliliğe esas teşkil edecek sigortalılık niteliğinin kazanılmasının mümkün olmadığına hükmedildi.Sağlık Çalışanları ve Sosyal Güvenlik Sistemi Üzerindeki EtkileriBu karar, özellikle sağlık sektöründe staj ve çıraklık dönemi geçiren binlerce sağlık çalışanı için kritik bir emsal oluşturuyor . Sağlık Bakanlığı’na bağlı hastanelerde veya özel sağlık kurumlarında staj yapan öğrenciler, bu dönemde fiilen hasta bakımına ve tıbbi işlemlere katılsalar da, Yargıtay’ın bu kararı, bu sürelerin emeklilik primine sayılmayacağı yönünde bir içtihat oluşturuyor. Personelsaglik.NET yazarı CEREN YILDIZ’ın değerlendirmesine göre, bu durum sağlık çalışanlarının kariyer planlamasında önemli bir boşluk yaratabilir . Stajyer doktorlar, hemşirelik öğrencileri ve diğer sağlık personeli adayları, bu sürelerin emekliliklerine katkı sağlamadığını bilerek hareket etmek zorunda kalacak. Bu da, sağlık sistemindeki iş gücü planlaması ve çalışan memnuniyeti açısından uzun vadede ele alınması gereken bir sorun olarak öne çıkıyor.
