Düzce Üniversitesi Süs ve Tıbbi Bitkiler Üretim, Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü ve Orman Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Necmi Aksoy‘un da aralarında bulunduğu 25 bilim insanı, Avrupa porsuk ağacının korunmasına yönelik uluslararası bir konsorsiyum kurdu.
Konsorsiyumun hazırladığı ‘Avrupa Porsuk Ağacının Korunması ve İyileştirilmesi İçin Eylem Çağrısı‘ başlıklı makalede, porsuk popülasyonunun en büyük sorununun genç ağaçların yetişememesi olduğu vurgulandı.
TOHUM AZ, FİDELER DAYANAKSIZ
Makalede tohum üretiminin az ve düzensiz olmasının, tohumların geç çimlenmesinin ve genç fidelerin kuraklığa ve otlanmaya açık olmasının türün gelişimini zorlaştırdığı belirtildi.
Çok uzun yaşayan, farklı çevre koşullarına dayanabilen, tarihi ve kültürel değeri yüksek bir tür olan porsuk ağacının popülasyonu iklim değişimleri, insan faaliyetleri, aşırı kesim, habitat parçalanması, yangın, yoğun otlatma ve yetersiz gençleşme nedeniyle geriliyor.
BATI KARADENİZ’DE YÜZLERCE YILLIK ANITLAR
Batı Karadeniz bölgesinde yaşları yüzlerce yılla ölçülen porsuk ağaçları birçok noktada varlığını sürdürüyor. Zonguldak’ın Alaplı ilçesindeki Gümeli ormanlarında, Karabük’ün Yenice ilçesindeki Kavaklı ormanlarında, Düzce’nin Yığılca ilçesindeki ‘Gökçeağaç Porsuk Ağacı Tabiat Anıtı’nda ve Bolu Yedigöller Milli Parkı’ndaki Şelale-Gülen Kayalar-Derin Göl arasındaki yürüyüş parkurunda çok sayıda anıt porsuk ağacı bulunuyor.
25 SORUYA YANIT ARANDI
Araştırmada porsuk ağacının geleceğine yönelik 25 soru üzerinden yanıtlar aranarak öneriler sıralandı. Sorular arasında “Porsuk ağaçları doğallaştırma çalışmalarına nasıl dahil edilebilir?” ve “Baskı altında gelişimini sürdüren genç porsuklar, açıklık oluştuğunda ne ölçüde hızlı büyüyerek üst tabakaya ulaşabilir?” gibi başlıklar yer aldı.
“YALNIZCA YAŞLI AĞAÇLARI KORUMAK YETERLİ DEĞİL”
Prof. Dr. Aksoy, koruma stratejisinin tek başına yaşlı ağaçlara odaklanmaması gerektiğini vurguladı. Aksoy, “Türün tarihsel yayılışı, genetik çeşitliliği, gençleşme koşulları, hayvanlarla ilişkisi ve değişen iklim birlikte değerlendirilmelidir. Biz de bu çalışmada üzerimize düşen görevi yerine getirdik. Bu çalışmayla, bölgede binlerce yıldır var olan porsuk ağaçlarının popülasyonunun korunması ve gençleştirilmesine katkı sağlanacağını düşünüyoruz” dedi.
(DHA)
