Hakan Kaplan 
Son dönemlerde uluslararası ilişkilerdeki dinamikler, beklenmedik bir gelişmeye sahne oldu. ABD ve İsrail’in İran’a karşı başlattığı hukuksuz savaşta, Pakistan gibi daha önce güvenilmez olarak görülen bir ülkenin arabulucu rolü üstlenmesi, birçok kişi için şaşırtıcı oldu. 10 Nisan 2026 tarihli olayların ışığında, Pakistan’ın bu önemli diplomatik süreci nasıl yönettiğini incelemek, uluslararası ilişkiler açısından öğretici bir ders niteliğinde.
Uzun yıllar boyunca iç politikadaki karışıklıkları ve komşusu Afganistan ile yaşadığı savaşlar sebebiyle “güvenilmez” bir ülke olarak tanımlanan Pakistan, şimdi arabuluculuk rolü ile dikkat çekiyor. Özellikle Taliban’a sağladığı destek, ülkenin uluslararası alandaki imajını olumsuz etkilemişti. Ancak son dönemdeki gelişmeler, Pakistan’ın bu olumsuz algıyı nasıl tersine çevirdiğine dair ipuçları sunuyor.
Stratejik konumu, Pakistan’ın bu rolde öne çıkmasında önemli bir faktör. İç siyasi istikrarsızlıklarına karşın, dış politikada denge oluşturan bir yaklaşım sergileyen Pakistan, İran ile yakın ilişkilerinin yanı sıra ABD ve Suudi Arabistan ile de dengeli bir ilişki sürdürebildi. Bu denge, çatışmanın bölgeye yayılmasının Pakistan için yaratacağı olumsuz etkilerin önüne geçme amacı taşımaktadır. Coğrafi yakınlığı ise tarafların İslamabad’a erişimini kolaylaştırarak, doğrudan temas kurmalarını engelleyen bir “güvensizlik” ortamında Pakistan’ı ideal bir arabulucu haline getirdi.
Sonuç olarak, Pakistan, yıllardır sürdürdüğü imajının aksine, bölgedeki istikrarı sağlayan bir güç olarak kendini kanıtladı. Körfez ülkeleri ile kurduğu işbirliği, bu rolünü güçlendirdi. Genelkurmay Başkanı Mareşal Asım Münir’in etkisi de dikkate değer. Kriz süresince hem ABD’li yetkililerle hem de İranlı liderlerle doğrudan temas kurarak diplomatik kanalları açmayı başardı. Başbakan Şahbaz Şerif’in de bu süreçteki katkıları, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı açmasında önemli bir rol oynadı.
ABD ile yapılan görüşmeler sonucunda, planlanan askeri harekatın askıya alınması, Washington’un Pakistan’a duyduğu güvenin bir göstergesi oldu. Ancak bu güven, bir gecede oluşmadı; ülkeler arasındaki güvenlik koordinasyonu ve diplomatik ilişkilerin güçlendirilmesi uzun bir sürecin sonucuydu. Bu süreçte Tahran ile iletişim kanallarının açık tutulması da kritik bir diplomasi başarısı olarak öne çıkıyor.
Sonunda, çatışmaların derhal durdurulmasını ve ardından kapsamlı müzakerelerin yapılmasını sağlayan İslamabad Anlaşması, bu baş döndürücü gelişmelerin bir sonucudur. Krizlerin nasıl şekilleneceğini tahmin etmek her zaman kolay değildir. Ayrıca, Pakistan’ın Çin ile olan dostane ilişkileri de göz önünde bulundurulması gereken bir faktördür. Zira bu ilişki, Pakistan’ın uluslararası alandaki konumunu daha da güçlendirmektedir.
